16 Haziran 2014 Pazartesi

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİNDE ÇATI ADAYIN MANTIĞI





CHP-MHP’DEN OLUŞAN MUHALEFETİN İLK TUR SEÇİMDEN İTİBAREN ORTAK CUMHURBAŞKANI ADAYI (ÇATI ADAYI) İLE SEÇİME GİTMELERİNİN NEDENLERİ



Cumhurbaşkanı, ülkemizde ilk defa halk oylaması (referandum) ile doğrudan halk tarafından seçilecektir.


Seçim yasa koyucular tarafından iki aşamalı olarak düşünülmüştür: Birinci aşamada toplam geçerli seçmen oylarının salt çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı olarak seçilir. Diğer aday veya adaylar yüzde ve sayı olarak salt oyların altında kaldığından seçilemez. Bu yasa maddesi gereği olarak en az : 52.695.832 (Yurtiçi seçmen sayısı)+2.750.950 (Yurtdışı seçmen sayısı)= 55.446.782/2=27.723.391+1=27.723.392  (yirmi yedi milyon yedi yüz yirmi üç bin üçyüzdoksan iki) oy alan aday birinci turda cumhurbaşkanı olarak seçilecektir. Bu sayı tüm seçmen oylarının geçerli olduğu varsayılarak hesaplanmıştır. Geçersiz oylar ortaya çıktığında o kadar azalacağı hesaplanır.

 Birinci turda hiçbir aday salt çoğunluğa eşdeyişle 27.723.392 oy sayısına ulaşamazsa cumhurbaşkanı ikinci tur seçimle belirlenecektir.  İkinci tur seçimin en önemli özelliği, birinci tur seçim ikiden fazla sayıda adayla yapılmasına karşılık ikinci tur seçimin ancak iki adayla yapılmasıdır. Bunun için de, birinci turda en çok oy olan örneğin sekiz adaydan iki aday belirlenerek seçime gidilecektir. İkinci turda ise en çok oy alan aday üçüncü bir tur seçime gerek kalmayarak, cumhurbaşkanı seçilecektir.


Yüksek seçim Kurulunun açıkladığı kesin rakamlara göre 30 Mart 2014 Yerel seçim sonuçları aşağı olduğu gibidir:
 Belediye meclisi üyeliği seçimleri oy oranları ;

AK Parti; yüzde 42,87 
CHP; yüzde 26,34
MHP; yüzde 17,82
BDP; yüzde 4,16

51 ilde il genel meclisi üyeliği seçimleri oy oranları ; 

AK Parti; yüzde 45,43
CHP; yüzde 16,87
MHP; yüzde 20,21
BDP; yüzde 7,73

Büyükşehir belediye başkanlığı seçimleri oy oranları ;

AK Parti; yüzde 45,54
CHP; yüzde 31,04
MHP; yüzde 13,65
BDP; yüzde 3,09

Belediye Başkanlığı seçimleri oy oranları da şöyledir;

AK Parti: yüzde 43,13
CHP; yüzde 26,45
MHP; yüzde 17,76
BDP; yüzde 4,18



Bu rakamlar içinde en yüksek oranlar olan büyükşehir belediye başkanlığı seçim oranları göz önüne alınsa bile CHP ile MHP’nin oy oranları toplamı İktidar partisinin oy oranlarına ulaşmamaktadır.

İktidarın adayının cumhurbaşkanı seçilememesi için muhalefetin ortak bir cumhurbaşkanı adaylığında oylarını birleştirerek seçimlere gitmeleri zorunlu görünmektedir. Cumhurbaşkanlığı yasasına göre; en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde, aldıkları geçerli oylar toplamı birlikte hesaplandığında, yüzde onu geçen siyasi partiler de ortak aday gösterebilir.



Birinci turda muhalefet, kendi belirledikleri veya ortak anlayışla belirledikleri ayrı ayrı kendi adaylarıyla seçime girdiklerinde salt oyu alarak cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanmaları, iktidar partisi (AK Parti) ne kadar yıpranmış olursa olsun olanaksız görünmektedir. Çünkü % 30’lar ve %16’lar civarında olan bir oyun %50’lere çıkması gerçekçi olarak bakıldığında olanaksızlığı görünmektedir. Buna karşılık oy oranı %45 civarlarında olan iktidar partisinin ne kadar yıpranmış olursa olsun, BDP’nin (HDP)  ve diğer küçük partilerin oylarını her ne pahasına olursa olsun anlayışı ile alması olasılığı yüksektir. Bu nedenle muhalefetin ortak tek adayla seçime girmemeleri büyük bir risktir. 



Gerçekçi olarak ele alındığında da ortak aday belirlenerek (Çatı Adayla) seçime girmek ancak birinci tur için gerekli, mantıklı bir çalışmadır: İkinci turda ortak aday belirleme çalışması diye bir düşünce ve girişim olamaz, çünkü en çok oy alan iki adaydan başka aday ikinci tur seçimde olmayacaktır. Bu adaylardan birisi iktidarın diğeri ise muhalefetin adayı olacaktır. Muhalefetin bu adaydan başka adayı olamayacağı için, ortak aday arayışı ikinci turda olanaksızdır.
Bu zorunluluklar nedeniyle, cumhurbaşkanlığı seçiminde, gerekli niteliklere sahip, hem sol hem de sağ partilerin seçmenlerinden oy alabilecek,  tüm halkın ilgisine, beğenisine, gönlüne sahip ortak tek adayın belirlenerek seçime gidilmesine karar verilmesi ve bir an önce bu adayın halka anlatılmasına, tanıtılmasına başlanması; ikinci turda da aynı birlik ve ortak güçle seçimlerde çalışılması ile cumhurbaşkanlığı seçimlerinde istenen adayla seçimin kazanılması büyük bir olabilirliktir.








İsmail İNCİ,  16/06/2014

Hiç yorum yok: