12 Mart 2014 Çarşamba

UYGULAMALI SİYASET-2-SİYASETTE DÜRÜSTLÜK VE DOĞRULUĞUN ÖNEMİ





UYGULAMALI SİYASET-2-
SİYASETTE DÜRÜSTLÜK, DOĞRULUK, GÜVENİRLİLİĞİN ÖNEMİ-
YEREL YÖNETİMLER SEÇİMLERİNE PARTİLERİN HAZIRLIK SÜRECİ

SİYASETTE YALAN VE YANILTICI SÖYLEYİŞ, İLETİ VE DAVRANIŞLARIN NEDEN VE SONUÇLARI:
Birçok siyasetçi, seçmenleri ve rakiplerini atlatmak, seçmenlerden daha fazla ilgi görmek ve oy almak, rakip partiler karşısında başarılı olmak için siyaseti hala yalan söylemek, yanıltıcı bilgi vermek, doğruları gizlemek olarak görüyor ve düşünüyor. Öyle ki siyaset sanatı ve bilimi, yalan söylemekle eşleşmiştir. Bunun sonucu olarak siyasetçi de yalancı, kendine güvenilmez, doğrulukla, dürüstlükle ilgisi olmayan bir kişi olarak tanınmaktadır.
Gerçekte ise siyaset bu niteliklere sahip olamaz. Siyaset, ahlaka, dürüstlüğü, sözüne, davranışlarına güvenirliğe dayanır. Siyaset inanırlık ve güvenilirliktir. Yalan söylemek siyasetçiye başarı değil tersine, yalan ve yanlışlar, eninde sonunda ve çoğu kez, Atalar sözünün doğrultusunda “ yalancının mumu yatsıya kadar yanar”, deyişini kanıtlarcasına kısa sürede ortaya çıkarak halk tarafından öğrenildiğinden, kendine olan güven duygusunun, iş başarma inancının yitirilmesi nedeniyle başarısızlık getirir. 

Siyasetteki yalan söyleyişin başarının yollarından biri olduğu yanlış düşünüş ve inanışı, siyaset sanatı ile savaş sanatını birbiriyle karıştırmaktan ileri geliyor. Siyaset bir yönü ile birbirine rakip siyasi görüşlerin mücadelesidir, ancak birbiri ile bir savaş ortamında gibi savaşmak değildir. Siyaset savaşta düşmanı yenmek için güçlü olmak,  bunun için de her türlü yolu kullanmak, uygulamak ve denemek değildir. Tersine, siyasi rakipleri yenmek için, halka ve kendi partili üyelerine dürüst, güvenilir, sözüne inanılır bir kişilikte olduğunu kabul ettirmek, gerçek siyasi başarı getirir. Bu erdemlilikle yapılan siyaset, siyasetçiyi ve siyaseti de halk önünde değerli duruma getirir; büyük bir saygınlık kazandırır. Siyaseti tam anlamı ile halka bilimsel bir sanat olarak benimsetir, kabul ettirir. Siyaseti yalan söylemek sanatı olmaktan, siyasetçiyi de iyi yalan söyleyebilen kişi olmaktan kurtarır.
Doğruları gizlemek ve yanlış bilgiler sunarak siyaset yapmak, dış siyasette uygulama alanları bulabilir. Ancak devletler arasındaki iyi ilişkilerin geliştirilebilmesi, dostlukların pekiştirilebilmesi için barış ortam ve zamanlarında dış siyasette dahi doğru söyleyiş, güvenilir davranışlara dayalı siyaset yapmak, doğru bir siyasi anlayıştır.


SİYASAL ALANLARDA GÖREV ALACAK ADAYLARIN BELİRLENMESİNDE PARANIN ROLÜ: SİYASAL PARTİLERİN YEREL YÖNETİM SEÇİMLERİNE HAZIRLIK SÜRECİ:
Partilerin Yerel yönetimler seçimlerine katılmak isteyen üyeleri belediye başkan aday adaylıkları, belediye meclis üye aday adaylıkları için, partilerinin hazırlamış oldukları formları doldurarak ve başvuru dilekçelerini yazarak her parti tarafından belirlenen süre içinde, bağlı oldukları ilçe başkanlıklarına başvurularını yaparlar.
Her parti yerel seçimlerde aday olmak isteyenlerden aday adaylığı başvuru ücreti almaktadır. Bu başvuru ücretini yatırmayan üyelerin yerel seçimlerde aday adaylıkları kabul edilmemektedir. Başvuruların az ve hatta çok yetersiz olmasında en büyük etken, aday adaylarına aday olamamaları durumunda geri iade edilmeyen, partilerin belirlemiş oldukları başvuru ücretlerinin yüksekliğidir. Partilerin bu tutumlarının ve karar almalarının nedenini bu adaylık başvuru ücretlerini büyük bir gelir kaynağı olarak görmeleri oluşturmaktadır.

Aday adaylığı başvurularında birçok parti genel merkezlerinin aday adaylarından başvuru parası alması, bu paranın birçok üyenin aylık gelirlerinin çok üstünde olması ve bir adayın seçimlere katılacak aday olarak belirlendikten sonra seçim propaganda çalışmaları için büyük miktarlarda paraya gereksinmesi, siyaset alanında paranın rolünü çok büyük ölçüde arttırmaktadır. Siyasi alanda çalışmak için paranın bu büyük rolü üstlenmiş olması, ideal siyasal yönetimlerin oluşabilmesinde büyük bir engeldir. Siyasetin paraya dayanan bu niteliği ile birlikte hukuk sisteminde, hak ve adalet aramak amacıyla dava açma girişimlerinde mahkeme kalemlerinin yüklü miktarlarda harç yatırmayı zorunlu kılmaları; harçlar yatırılmadığı sürece hak aranamaması,  toplumların, uygulamada gerçek demokratik yönetimlere sahip olmalarında en büyük engellerdir. 
Ekonominin kuralları ile değerlendirildiğinde, partilerin giderlerin karşılanması için büyük bir  gelir kaynağı olarak gördük aday adaylığı ücretlerini, daha makul düzeyde (asgari ücreti geçmemek üzere) belirlemesi, daha çok başvurunun olması nedeniyle partilere daha büyük bir gelir oluşturur. Daha da önemlisi, partilerin daha nitelikli adaylarla yerel yönetimlere gelmesini sağlayarak,  daha kaliteli hizmetlerin verilmesi ile partilerin yönetimlerde başarılı olmalarının yolunu açar. Bu siyasetin nitelikli olması, partinin daha uzun süre iktidarda kalması, ülkenin daha iyi yönetilmesi çalışmalarında çok önemlidir.
Başvuru için partilerin vermiş oldukları gerekli süre içinde, yüksek ücretler nedeniyle yeterli başvuru olmama durumunda genel merkezler mazeret dilekçeleri ile aday adaylığı başvurularını kabul etmek zorunda kalmaktadır.
YEREL YÖNETİMLER ADAYLARININ VE SEÇİM LİSTELERİNDE SIRALARININ BELİRLENMESİ:
 Gerekli süre içinde birden fazla belediye başkan aday adayı ve yeterli sayıda belediye meclis üye aday adayı başvurusu yapılması durumunda, Belediye Başkan adayları ve Belediye Meclis üye adaylarının ve Belediye Meclis üye adaylarının seçim listelerindeki sıralarının belirlenmesi amacıyla Ön Seçim,  Aday Yoklaması ve Merkez Yoklaması seçim yöntemlerinden birisi ile seçimler yapılır. Ön Seçim ve Aday Yoklaması seçimleri yargının (Yüksek Seçim Kurulunun) gözetimi ve denetimi ile yapılan seçimlerdir. Bu iki seçim yönteminde oy kullanacakların listesinin hazırlanması, askıya çıkarılması, itirazlarını değerlendirilmesi gibi çalışmalar nedeniyle en az kırkbeş günlük bir süreyi ve seçim memurlarının görevlendirilmesi nedeniyle bir maliyeti gerektirir.  Bu seçimler Yüksek Seçim Kurulunun aracılığı ile resmi ve seçim yasalarına göre yerine getirilir. 

Bu iki resmi seçim yerine, partiler genel olarak o seçim çevresindeki tüm partililerin oy kullandıkları ve genel merkezlerinden gönderilen liste, oy pusulaları ve gözlemcileri ile iki hafta gibi bir süre içinde bile yapabildikleri Merkez Yoklama-(Eğilim Yoklaması) seçimi yaparlar. Bu seçim yöntemi, en son tüm karar ve onama yetkilerinin parti genel yönetim kurullarının elinde olduğu bir çeşit anket benzeri bir seçim yöntemidir.
Birden fazla belediye başkan aday adayının bulunması durumunda belediye başkan adayı ile belediye meclis üye aday adaylarının arasından adayların ve sıralarının belirlenmesinde hangi yöntemle yapılırsa yapılsın seçim yoluna başvurulması, ilçe yönetim kurullarının tarafsız olarak davranışlarını kolaylaştırırı. Seçim yapılmayarak, yerel yönetim adaylarının ve sıralarının belirlenmesini ilçe ve il yönetim kurullarının kararına bırakılması yönetim kurullarının tarafsızlıklarını yitirmesine neden olmakta,  yönetim kurullarını taraf tutmak zorunluluğu ile karşı karşıya kalmaktadır.
Bu taraflılık da zaman zaman partililer arasında kavgalara ve küskünlüklere neden olmaktadır. En doğru yöntem, aday adaylarının zamanında başvurularının alınarak, yargının denetiminde yapılan Ön Seçim ve Aday Yoklaması seçim yöntemleri ile adayların ve sıralarının belirlenmesidir. Bu aynı zamanda en demokratik yöntemdir.
BELEDİYE MECLİS ÜYESİ ADAYLARININ VE SIRALARININ BELİRLENMESİNDE (YEREL YÖNETİM ADAYLARI LİSTELERİNİN OLUŞTURULMASINDA) UYGULANAN SİYASAL YÖNTEM: HALK KONTENJANI, PARTİ KONTENJANI, BELEDİYE BAŞKANI KONTENJANI:
Belediye Meclis üyesi adaylarının ilçe nüfusuna bağlı olarak seçim yasalarınca belli olan sayıdaki üyelerinin bir bölümü, yukarıda anlatılan seçimlerle belirlenmesi, bir bölümü partilerin il, ilçe yönetim kurulları ile parti merkez yönetim kurullarınca belirlenmesi, küçük bir bölümünün de belediye başkan adayları tarafından belirlenmesi siyasi anlayışı bir yöntem olarak benimsenmiştir. Seçimle belirlenen belediye meclis üye adaylarını “Halk Kontenjanı”, partilerin organlarınca belirlenen meclis üye adaylarını “ Parti Kontenjanı”, Belediye Başkanlarınca belirlenen üye adaylarını da “ Belediye Başkanı Kontenjanı” olarak kavramlaştırmak olanaklıdır. Örnek olarak: BALIKESİR/Altıeylül İlçesi Belediye Meclis üye sayısı, nüfusuna oranlı olarak seçim yasaları ile 31 olarak belirlenmiş olup, bu 31 üyenin üç adeti Belediye Başkanı Kontenjanı, ondört adeti Halk Kontenjanı, ondört adeti de Parti kontenjanı olarak ayrılmıştır. Diğer bir anlatımla, belediye meclis üyelerinin üç adetini belediye başkanının kendine çalışma ekibi olarak seçmesi, ondört adetini partinin kendi yönetiminin belirleyerek çalışma ekibi olarak seçmesi, kalan ondört üyenin de halk tarafından seçilerek halkın belirlemesi karma siyasal anlayış ve yöntemi uygun görülmüştür.   
Belediye meclis üyelerinin seçimi bu üç toplumsal güç arasında bölünmüştür. Üyelerin listede sıralanması da bu güçlerin ağırlığına bağlı olarak, mümkün olduğunca adaletli olması gözetilerek fermuar adı verilen bir yöntemin uygulanması uygun görülmüştür. Bu yönteme göre örneğin çift sıralar (2,4,6,..vb) seçimle halk tarafından belirlenmişse, kalan tek sıralamalar (1,3,5..vb) Parti yönetimlerince belirlenir. Bu siyasal anlayış ve yöntem belediye meclisinde görev alacak üyelerin bütününü halkın oylarına bırakarak, niteliksiz adayların siyasette yer almasına engel olmak ve parti yönetimlerinin kendi ekiplerini oluşturarak uyumlu çalışma ortamı oluşturmalarını sağlamak yönlerinden uygun ve mantıklı bir düşünüştür. 

Parti organları ve özellikle partilerin genel merkezleri, uyguladıkları güncel siyasal bakış açıları ile zaman zaman bu kontenjanları tam olarak uygulamamaktadır. Kendi lehlerine Halk kontenjanlarını değiştirmek istemekte ve değiştirmektedirler. Bu girişimler halk kontenjanı (seçimle olan üye belirleme ve sıralamalar) taraftarlarının tepkilerine yol açarak, parti içinde küskünlüklere ve partiden kopmalara yol açmaktadır. Partinin merkez yönetiminin politik anlayış ve uygulamasının benimsenmemesi ve anlaşılamamış olması, diğer taraftan partili üyeler arasında siyasal ikbal ve makam tutkuları, parti içinde küskünlüklere, kopmalara ve bölünmelere neden olabilmektedir.
Partilerin genel yönetim kurullarının politikalarının anlatılmaması ile anlaşılamamış olmasının yanında birçok partili üye ve hatta yönetim kurulu üyesi, kontenjanların ayrılışının bu siyasal mantığını anlamamış durumdadır. Bu siyasal yöntemi bilmeyen ve anlamamış olan üyelere göre tüm belediye meclis üyelerinin tümü halk oyu ile seçimle belirlenmelidir. Siyasal partilerin üyelerince en sık sorulan sorulardan biri de, seçim yapıldığı halde tüm üyelerin seçimle belirlenmemiş olması nedeni ile “ neden seçim yapılmadığı” dır. Meclis üye adaylarının sıralanması sistemi ve mantığını iyi bilmeyen halkın da tartışmalara karışması ile partiler de genel merkez yönetimlerine karşı güven azaltmakta, öfkeyi arttırmaktadır. Genel merkezlerin çalışmaları yanlış görülmekte hatta küçümsenmekte ve sürekli olumsuz eleştirilere neden olmaktadır. Bu olumsuz durumların ortaya çıkmasını önlemek için, siyasal deneyimlerden gelen meclis üye adaylarının seçim ve sıralarının belirlenmesi yönteminin öneminin partili üyelere ve halka iyi anlatılması ve gerekli bilincin sağlanması gerekmektedir.
Diğer bir yandan da, karşılaşılan olumsuzlukların etkisiyle Partilerin genel merkezleri, belediye meclis üyelerinin seçim listelerini ilçe seçim kurullarına bildirme süresinin son gününde vermektedirler. Bu durum listelerin tam ve düzenli hazırlanmasını engellediği gibi, meclis üyelerinin partililerden gizlenmiş olması gibi bir durum ortaya çıkardığından etik olmamaktadır. Genel merkez yönetimlerinin bu korkak, ürkek davranışları üye bildirimlerinde sorunları yol açmakta, ilçe yönetimlerini zora düşürmektedir. Çünkü üyelerin ilçe seçim kurullarına liste ile birlikte yüksek seçim kurulunca istenen bazı evrakları da (adli sicil belgesi, nüfus cüzdan sureti, diploma fotokopisi, adres, telefon bilgileri) eklenmektedir. Belediye Meclis üye adaylarının listelerinin zamanında verilmesi zorunludur. Bunun için de listelerin birkaç gün önceden belirlenerek bir ön hazırlık yapılması önemlidir.


İsmail İNCİ,  12/03/2014